Λόγος

Book Vegan is Love - Βιβλίο Βίγκαν σημαίνει αγάπη - Vegan in Athens

Τρία βιβλία για μικρούς φυτοφάγους

Υιοθετώντας τον vegan τρόπο ζωής, συνειδητοποίησα ότι όφειλα να αναπτύξω την επιχειρηματολογία μου αλλά και να οικοδομήσω εκ νέου το αξιακό μου σύστημα, αναγνωρίζοντας σε όλα τα πλάσματα δικαιώματα στη ζωή και την ελευθερία. Για το σκοπό αυτό αναζήτησα την βιβλιογραφία και με χαρά συνειδητοποίησα ότι ο βίγκαν (ή vegan ή βέγκαν αλλά ας μην χαθούμε στη μετάφραση) τρόπος ζωής υποστηριζόταν από πολλούς ανθρώπους μεταξύ των οποίων σημαντικούς φιλόσοφους, και ειδικούς στην υγεία και την διατροφή. Όμως πώς θα μπορούσα να εμφυσήσω σε ένα παιδί που μεγαλώνει στην σύγχρονη κοινωνία την αγάπη και τον σεβασμό για όλα τα πλάσματα και για το περιβάλλον; Πώς θα έβρισκα τα λόγια και τις παραστάσεις που θα ενέπνεαν το παιδί αυτό να απαρνηθεί τις βίαιες κοινωνικές νόρμες;

Τα τελευταία χρόνια που εργάζομαι ως εκπαιδευτικός αλλά και ως ειδικευμένη στην Νευροβιολογία, είμαι σε θέση να γνωρίζω ότι η προσωπικότητα μας διαμορφώνεται ως επί το πλείστον στην παιδική ηλικία, ανάλογα με τα ερεθίσματα που λαμβάνουμε. Στο σημείο αυτό, ο ρόλος του παιδικού βιβλίου και ειδικά του βιβλίου που δίνει έμφαση στην εικόνα, είναι ιδιαίτερα σημαντικός, καθώς όχι μόνο ψυχαγωγεί το παιδί, αλλά ταυτόχρονα του προσφέρει γνώσεις, το βοηθά να αναγνωρίσει τα συναισθήματά του και να καλλιεργήσει στάσεις και αξίες.

Σήμερα λοιπόν σας παρουσιάζω, μέσα από την δική μου ματιά, τρία βιβλία μπορούν να μας προσφέρουν ουσιαστική βοήθεια στην προσπάθειά μας να μεγαλώσουμε υπεύθυνους και γεμάτους αγάπη ανθρώπους! Παρότι απευθύνονται σε ηλικίες από 3-7 ετών, θα διαπιστώσετε ότι όχι μόνο είναι κατάλληλα και για μεγαλύτερα παιδιά, όλων των τάξεων (αν και θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι να απαντήσουμε τις πολλές τους ερωτήσεις) αλλά και για ενήλικους!

Thats Why Dont Eat Animals - Να γιατί δεν τρώμε τα ζώα - Vegan in Athens

Ruby Roth – Να γιατί δεν τρώμε τα ζώα

Στο “Να γιατί δεν τρώμε τα ζώα” η Ruby Roth, συγγραφέας και εικονογράφος του βιβλίου, προσπαθεί να καλλιεργήσει την ενσυναίσθηση προς όλα τα παιδιά της γης, καλώντας τα δικά μας παιδιά να αναρωτηθούν σχετικά με την αξία της συντροφιάς, της οικογένειας, της ελευθερίας στην δική μας ζωή πρώτα και στην ζωή των ζώων κατ’ αναλογία. Το παιδί μαθαίνει ποια είναι η πραγματική φύση ορισμένων από τα ζώα που χρησιμοποιούνται ως τροφή από τον άνθρωπο, πώς θα ζούσαν αν βρισκόντουσαν ελεύθερα στη φύση και αμέσως μετά παρουσιάζει με ήπιο αλλά εύστοχο τρόπο τις συνθήκες διαβίωσης στις βιομηχανίες κρέατος ή τις εχθρικές θάλασσες, αφήνοντας το ίδιο το παιδί να σκεφτεί και να αξιολογήσει το κατά πόσο είναι ηθική και εύλογη η στάση του ανθρώπου απέναντι στα ζώα.

Το γουρουνάκι στη φάρμα εκτροφής ενδεχομένως περνά όλη του τη ζωή μόνο του, παχαίνοντας μέσα σε ένα τόσο μικροσκοπικό μαντρί που ούτε να στρίψει δεν μπορεί… Τα γουρουνάκια έχουν ανάγκη να βλέπουν, να ακούν, να αγγίζουν το ένα το άλλο… Η αγάπη είναι μέρος της φύσης τους.

Thats Why Dont Eat Animals - Να γιατί δεν τρώμε τα ζώα - Vegan in Athens

Επιπλέον τονίζεται η σημασία των δασών και των επιπτώσεων της αποψίλωσής τους, αλλά και τα οφέλη της φυτοφαγίας κλείνοντας με ένα πολύ ενθαρρυντικό και αισιόδοξο μήνυμα, ως οφείλει να κάνει ένα παιδικό βιβλίο.

Συνεπώς δεν πρόκειται για παραμύθι ή συλλογή διηγημάτων αλλά για μια παρουσίαση, με απλό λόγο και πλούσια εικονογράφηση, της πραγματικότητας των ζώων, προσαρμοσμένη έτσι ώστε να μην είναι ωραιοποιημένη από την μία αλλά και να σέβεται τον ευαίσθητο ψυχικό κόσμο των παιδιών από την άλλη. Αυτό που κάνει ιδιαίτερη εντύπωση είναι οι εικόνες της Ruby Roth, που είναι φτιαγμένες με ένα ιδιαίτερο στυλ και χρωματισμούς που συνάδουν κάθε φορά με το συναισθηματικό φορτίο των κειμένων. Επίσης στις απεικονίσεις πολλών ζώων, δίνεται έμφαση στο κεφάλι τους, το οποίο αναπαριστάται μεγαλύτερο σε σχέση με το υπόλοιπο σώμα, πιθανώς για να υπογραμμιστεί και μέσω της εικόνας ότι και τα μη ανθρώπινα ζώα έχουν πρόσωπο, προσωπικότητα, προσωπικές ανάγκες και δικαιώματα.

Σήμερα λοιπόν που το ζήτημα της σκλαβιάς και της εκμετάλλευσης των μη ανθρώπινων ζώων καθώς και πλήθος άλλων οικολογικών ζητημάτων έχουν πάρει δραματικές διαστάσεις, το “Να γιατί δεν τρώμε τα ζώα”, που πραγματεύεται ηθικά ορθότερα πρότυπα ζωής, μπορεί να αποτελέσει έναν ικανό σύμμαχο στην προσπάθειά του κάθε γονιού που επιθυμεί να διδάξει στα παιδιά του αυτά που πιθανότατα εμείς δεν διδαχτήκαμε, δηλαδή να ζούμε συνειδητά και υγιεινά, αλλά και να επιτρέπουμε και στα άλλα πλάσματα γύρω μας να κάνουν το ίδιο.

Εκδόσεις Arigata, 2016, σελ. 50, μετάφραση: Ελευθερία Γεράρη

Book Vegan is Love - Βιβλίο Βίγκαν σημαίνει αγάπη - Vegan in Athens

Ruby Roth – Βίγκαν σημαίνει αγάπη

Πρόκειται για το δεύτερο βιβλίο της συγγραφέως και εικονογράφου Ruby Roth, στο οποίο επιχειρεί να κινητοποιήσει τους μικρούς αναγνώστες να αναπτύξουν την αγάπη, την συμπόνια και την υπευθυνότητα απέναντι στον πλανήτη, τα έμβια όντα αλλά και τον ίδιο τους τον εαυτό, επιλέγοντας τον βίγκαν τρόπο ζωής.

Το “Βίγκαν σημαίνει αγάπη” αν ειδωθεί ως συνέχεια του πρώτου της βιβλίου “Να γιατί δεν τρώμε τα ζώα”, μπορούμε να πούμε ότι αποτελεί μια εμβάθυνση στους τρόπους με τους οποίους οι καθημερινές μας επιλογές επιδρούν στο περιβάλλον, τα ζώα, τους ανθρώπους και το κλίμα. Όπως και στο προηγούμενο βιβλίο έτσι και εδώ, η Ruby Roth χρησιμοποιεί απλή γλώσσα για να μεταφέρει στα παιδιά ειρηνικά μηνύματα με εύληπτο τρόπο. Καθώς αναφέρετε κυρίως σε παιδιά μικρότερης ηλικίας, τα κείμενα παραμένουν μικρά και σαφή ενώ συνδυάζονται με μεγάλες, όμορφες εικόνες οι οποίες μέσω των χρωματισμών και των αναπαραστάσεων τους αποδίδουν την ατμόσφαιρα των κειμένων, ενθαρρύνοντας τα παιδιά να έρθουν σε επαφή με τα συναισθήματά τους απέναντι στα ζώα, να τα αναγνωρίσουν να τα αποδεχτούν και να υιοθετήσουν μια στάση ζωής όχι απλώς λιγότερο ζημιογόνα αλλά, στο βαθμό που είναι εφικτό, ωφέλιμη προς τα ζώα και τον πλανήτη.

 Όταν καλλιεργούμε έναν κήπο ή αγοράζουμε βιολογικά τρόφιμα από τους παραγωγούς της περιοχής μας, προστατεύουμε το περιβάλλον και τα ζωύφια, τα πουλιά και τις μέλισσες που βοηθούν την σοδειά μας να ανθίσει.

Στο “Βίγκαν σημαίνει αγάπη”, η συγγραφέας καταγράφει την πραγματικότητα των ζώων, ευαισθητοποιεί σχετικά με τις επιπτώσεις των καθημερινών επιλογών μας και με επιχειρήματα κατευθύνει τα παιδιά να υιοθετήσουν έναν ηθικότερο τρόπο ζωής και να λάβουν θέση απέναντι σε οτιδήποτε μπορεί να αποβεί ζημιογόνο για τον άνθρωπο, τα ζώα και το περιβάλλον, επισημαίνοντας ότι οι επιλογές μας είναι πανίσχυρες. Στον κόσμο αυτού του βιβλίου, στον ιδανικό κόσμο, τα ζώα δεν έχουν θέση στα τσίρκα, τα ενυδρεία, τους ζωολογικούς κήπους και τις φάρμες, τις ιπποδρομίες και τα δίχτυα των ψαράδων, ο πλανήτης, το περιβάλλον και το κλίμα δεν νοείται να παραμορφώνονται και να πλήττονται καθημερινά, η πείνα δεν έχει λόγο να μαστίζει την ανθρωπότητα. Αντίθετα, όλα τα ζώα πρέπει να ζουν ελεύθερα, όλοι οι άνθρωποι πρέπει να έχουν πρόσβαση σε τροφή, μια που ο πλανήτης παράγει αρκετή για όλους, το περιβάλλον, μέρος του οποίου αποτελούν οι ωκεανοί και οι θάλασσες, πρέπει να μείνει καθαρό από τους τοξικούς ρύπους που υποβαθμίζουν την ποιότητά του και επηρεάζουν το κλίμα.

Στην πραγματικότητα θα μπορούσαμε να πούμε ότι το βιβλίο αυτό, πέρα από το ρόλο του ως εκπαιδευτικό, αποτελεί έναν πρακτικό και χρήσιμο οδηγό, διάσωσης των ζώων, των ανθρώπων και του πλανήτη μέσα από τις καθημερινές μας επιλογές. Παρότι αναφέρεται σε παιδιά, προσωπικά το βρήκα ιδιαίτερα εμπνευστικό και χρήσιμο και για εμάς τους ενήλικες, που ίσως, πάνω από όλα, χρειάζεται να έρθουμε σε επαφή με το παιδί που κάποτε υπήρξαμε, να το ενθαρρύνουμε και να το εκπαιδεύσουμε εκ νέου, χωρίς παρωπίδες, συμβιβασμούς και οξύμωρα σχήματα στο να δέχεται και να προσφέρει πραγματική, ουσιαστική αγάπη σε ό,τι υπάρχει γύρω.

Εκδόσεις Arigata, 2016, σελ. 42, μετάφραση: Ελευθερία Γεράρη

Not A Nugget - Δεν είναι κοτομπουκιά - Vegan in Athens

Stephanie Dreyer – Δεν είναι κοτομπουκιά

Δεν είναι κοτομπουκιά. (σελ. 8) – Ήξερες ότι στα κοτοπουλάκια αρέσει να παίζουν παιχνίδια όπως εμείς; Αν δώσεις σε μια παρέα από κοτοπουλάκια μια μπάλα ή ένα μήλο, θα αρχίσουν να το πετούν το ένα στο άλλο, παίζοντας μια δική τους παραλλαγή “ποδοσφαίρου” όλα μαζί. (σελ. 9)

Χρησιμοποιώντας ένα μοτίβο γραφής και εικονογράφησης όπου στην μια σελίδα απεικονίζεται ένα ζώο και μια έκφραση όπως “Δεν είναι κοτομπουκιά” ενώ στην επόμενη σελίδα ένα μικρό και διασκεδαστικό κειμενάκι σχετικά με μια ιδιότητα του ζώου, η Stephanie Dreyer καθοδηγεί τα παιδιά με ευχάριστο τρόπο να αναγνωρίζουν τα ζώα ως ζωντανά πλάσματα και όχι σαν τροφή, όπως συνήθως παρουσιάζονται. Συνεπώς δεν πρόκειται για κάποιο παραμύθι αλλά για ένα βιβλίο εκπαιδευτικού χαρακτήρα, το οποίο περιγράφει και απεικονίζει ορισμένα πολύ ενδιαφέροντα δεδομένα για τα ζώα που χρησιμοποιούνται σήμερα σαν τροφή, σχετικά με τις ποιότητες (νοημοσύνη, συναισθήματα, μνήμη, παιχνιδιάρικη διάθεση) που πρέπει ένα έχει ένα πλάσμα στο οποίο αξίζει σεβασμός.

Η συγγραφέας λοιπόν, εμπλουτίζοντας με ευχάριστο τρόπο τις γνώσεις των μικρών παιδιών προσπαθεί να τους καλλιεργήσει την αγάπη απέναντι στα ζώα και να ανατρέψει τα στερεότυπα και τις αντιλήψεις που τα θέλουν υποχείρια του ανθρώπου. Όλα τα κείμενα του βιβλίου είναι σύντομα και κατανοητά και βρίσκονται τοποθετημένα πάνω σε όμορφες, μεγάλες εικόνες, με ζωηρά χρώματα και χιούμορ. Επιπλέον στο τέλος του βιβλίου, παρουσιάζονται μερικά ακόμα διασκεδαστικά στοιχεία για κάποια ζώα, καθώς και ορισμένες διατροφικές προτάσεις που μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να αναπτύξουν πιο υγιεινές, συνειδητές και ηθικές διατροφικές συνήθειες.

Εκδόσεις Arigata, 2016, σελ. 36, εικονογράφηση: Jack Veda, μετάφραση: Ελευθερία Γεράρη

Not A Nugget - Δεν είναι κοτομπουκιά - Vegan in Athens

Facebookpinterestmail
In the shadow of man - Jane Goodal - Στη σκιά του ανθρώπου - veganinathens.com

Βιβλίο: «Στη σκιά του ανθρώπου» – Jane Goodall

Εν όψει της επίσκεψης της Jane Goodall στην Αθήνα στις 15 Δεκεμβρίου, ξαναδιάβασα το βιβλίο της «Στη σκιά του ανθρώπου» απολαμβάνοντας ξανά την αφήγηση μιας περιπέτεια που – για καλό – δεν έχει ακόμα τελειώσει. Η παρουσίαση του βιβλίου είναι αναδημοσιευμένη από τον βιβλιο – ιστότοπο «Πανδοχείο» : https://pandoxeio.com/2016/11/29/goodall/.

Η Jane Goodall, μια παγκοσμίως γνωστή πρωτευοντολόγος, είναι η πρώτη που μελέτησε για πολλά χρόνια τους χιμπατζήδες στο φυσικό τους περιβάλλον και τα πορίσματά της γνώρισαν μεγάλη αναγνώριση από την επιστημονική κοινότητα και το ευρύ κοινό. Στη σκιά του ανθρώπου περιγράφει το πώς βρέθηκε από την Μ. Βρετανία στην Αφρική στις αρχές της δεκαετίας του ’60, χωρίς επιστημονικό υπόβαθρο και υποδομές προκειμένου να παρατηρήσει και να καταγράψει την άγνωστη μέχρι τότε συμπεριφορά των χιμπατζήδων που ζούσαν στην περιοχή του ποταμού Γκόμπι· πώς χρησιμοποιούν και πώς φτιάχνουν εργαλεία, πώς κυνηγούν και μοιράζονται το κυνήγι, και πώς εκδηλώνουν τα συναισθήματά τους, τα οποία είναι πανομοιότυπα με τα δικά μας. Πολλές από τις στάσεις του σώματος και τις χειρονομίες της μη γλωσσικής επικοινωνίας τους δεν είναι απλώς παρόμοιες με τις δικές μας, αλλά εμφανίζονται σε παρόμοιες περιστάσεις και υποδηλώνουν ως επί το πλείστον το ίδιο πράγμα.… (σ. 16).

jane-goodall-4

Η μελέτη της σε συνδυασμό με άλλες μελέτες θηλαστικών που εμφάνιζαν πολύπλοκη κοινωνική οργάνωση σύμφωνα με την ίδια ανάγκασε την επιστήμη να αναθεωρήσει την στάση της προς τα μη ανθρώπινα ζώα. Έγινε όλο και πιο σαφές ότι είμαστε μέρος του ζωικού βασιλείου, κι όχι κάτι ξέχωρο από αυτό… Οι διαφορές που έχουμε από τα άλλα ζώα είναι διαφορές βαθμού και όχι ποιότητας (σ. 22).

Ένα από τα στοιχεία που κάνει το βιβλίο πολύ ενδιαφέρον είναι ότι η Goodall έδωσε ονόματα στους χιμπατζήδες, κάτι ωστόσο που κατακρίθηκε από πολλούς επιστήμονες που θεωρούν ότι ονοματίζοντας τα ζώα πέφτει κανείς στο σφάλμα του ανθρωπομορφισμού. Εκείνη υποστήριξε ότι πάντα πίστευε πως υπάρχουν διαφορές μεταξύ των ατόμων, και επιπλέον, ένα όνομα δεν κάνει περισσότερο κάποιον άτομο απ’ ότι ένας αριθμός, σίγουρα όμως τον θυμάσαι πιο εύκολα (σ. 70). Θετική ή αρνητική για την επιστήμη η ύπαρξη ονομάτων, για την τέχνη του λόγου είναι προϋπόθεση. Έτσι η συγγραφέας αφηγείται τις ιστορίες πλασμάτων με όνομα, συνεπώς με ξεχωριστές προσωπικότητες, εξατομικευμένα χαρακτηριστικά και διαφορετικές συμπεριφορές, πράγμα που προσθέτει ζωντάνια στις ιστορίες και τις περιγραφές της.

jane-goodall-a_

Έτσι ο αναγνώστης θα επικοινωνήσει με δυο καλούς φίλους τον Δαυίδ τον Γκριζογένη και τον Γολιάθ, τους πρώτους χιμπατζήδες που επέτρεψαν στην ερευνήτρια να τους προσεγγίσει, την Φλο, μια ηλικιωμένη θηλυκιά που παρά την ηλικία της αποτελούσε το αντικείμενο πόθου κάθε αρσενικού χιμπατζή όταν βρισκόταν σε οίστρο, τον γηραιό κύριο ΜακΓκρέγκορ που προσβλήθηκε από πολιομυελίτιδα και έζησε ένα τραγικό τέλος ή τον Χάμφρεϋ αγαπημένο φίλο του κυρίου ΜακΓκρέγκορ, ο οποίος, καθώς δεν ήταν παρόν κατά τον θάνατό του, τον έψαχνε μάταια για αρκετό καιρό μετά. Άλλωστε, οι πολλές ασπρόμαυρες φωτογραφίες πορτρέτων χιμπατζήδων που υπάρχουν στο βιβλίο, εξοικειώνουν τον αναγνώστη με τις διαφορετικές τους προσωπικότητες.

jane-goodall-3_

Στα πρώτα τρία κεφάλαια του βιβλίου η Goodall περιγράφει πώς η παιδική της φαντασίωση να επισκεφτεί την Αφρική τελικά πραγματοποιήθηκε, τις πρωτόγονες συνθήκες διαβίωσης στον καταυλισμό όπου διέμενε μαζί με την μητέρα της καθώς και την πολύτιμη βοήθεια που της προσέφερε η παρουσία και η ενθάρρυνσή της. Και ενώ φαίνεται ότι ούτε καν η ελονοσία δεν κατάφερε να κάμψει την αποφασιστικότητα της νεαρής ερευνήτριας, το γεγονός ότι για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα δεν κατάφερνε να πλησιάσει και συχνά ούτε καν να δει χιμπατζήδες καθώς ούτε αυτοί ήταν εξοικειωμένοι με την ανθρώπινη παρουσία αλλά ούτε και η ίδια είχε ενσωματωθεί στις νέες συνθήκες, άρχισε να την αποθαρρύνει.

Η πρώτη κοντινή επαφή της μαζί τους έγινε εφικτή αρκετό καιρό μετά την έναρξη του ερευνητικού της προγράμματος και την αναφέρει ως την σημαντικότερη μέχρι τότε στιγμή της ζωής της. Ένα απόγευμα, δυο αρσενικοί χιμπατζήδες, ο Δαυίδ και ο Γολιάθ, την άφησαν να τους πλησιάσει. Ο Δαυίδ, καθώς σηκώθηκε και την κοίταξε επίμονα στάθηκε σε ένα σημείο όπου η μακριά απογευματινή μου σκιά έπεσε επάνω του…. Αργότερα αυτό το περιστατικό θα είχε για μένα μια σχεδόν αλληγορική σημασία, αφού απ’ όλα τα πλάσματα που υπάρχουν σήμερα, μόνο ο άνθρωπος, με τον ανώτερο εγκέφαλο και την ανώτερη σκέψη του επισκιάζει τον χιμπατζή. Μόνο ο άνθρωπος ρίχνει τη σκιά του αφανισμού στην ελευθερία του χιμπατζή στα δάση… (σ. 37).

jane-goodall-b_

Σήμερα μπορεί να είναι γνωστό ότι ο χιμπατζής είναι ο πιο κοντινός συγγενής του ανθρώπου, όμως πόσο έχουμε κατανοήσει την νοημοσύνη και τα συναισθήματα αυτών των ζώων; Η Goodall περιγράφει την ευρηματικότητα που επιδείκνυαν οι χιμπατζήδες προκειμένου να κλέψουν μπανάνες ή κουβέρτες από τον καταυλισμό στον οποίο διέμενε η ίδια, να ανέβουν στην ιεραρχία ή απλώς να περάσουν πιο ευχάριστα τον χρόνο τους. Μια από τις σπουδαιότερες παρατηρήσεις της ήταν η κατασκευή και χρήση απλών εργαλείων για την αναζήτηση τροφής, για να μάχονται, για να εξερευνήσουν ή ακόμα και για να γιατρέψουν μια πληγή κάτι που μέχρι τότε θεωρούνταν αποκλειστικό χαρακτηριστικό του ανθρώπου.

jane-goodall-c_

Βασισμένο σε μια δεκαετή μελέτη, το βιβλίο, καθώς μιλάει για τη ζωή και τις περιπέτειες χιμπατζήδων όλων των ηλικιών και χαρακτήρων, εξετάζει όλες τις ηλικιακές φάσεις και τις συμπεριφορές που παρατηρούνται σε αυτές καθώς και πώς το περιβάλλον ανάπτυξης μπορεί να επηρεάσει την ψυχοσωματική ανάπτυξη των ατόμων, όπως ακριβώς και στον άνθρωπο. Έτσι, η Goodall διαπίστωσε, για παράδειγμα, ότι υπάρχουν καλές και κακές μητέρες, μητέρες που θρηνούν τον θάνατο του παιδιού τους, ότι το παιχνίδι είναι σημαντικό για την ανάπτυξη των παιδιών και την προσαρμογή τους στο περιβάλλον, ότι τα παιδιά που μένουν ορφανά ή παραμελούνται σε μικρή ηλικία υποφέρουν από κατάθλιψη ή εμφανίζουν αυτοκαταστροφική συμπεριφορά και συχνά δεν αναπτύσσονται φυσιολογικά ακόμα και αν υπάρχει διαθεσιμότητα τροφής.

jane-goodall

Στα τελευταία κεφάλαια του βιβλίου η συγγραφέας πραγματεύεται, στηριζόμενη πάντα στις μελέτες και την εμπειρία της με τους χιμπατζήδες, την αλληγορική σημασία της ανθρώπινης σκιάς πάνω στον χιμπατζή τόσο από εξελικτική όσο και από ηθική σκοπιά. Καθώς οι ελάχιστοι εναπομείναντες πλέον χιμπατζήδες έχουν χάσει τα φυσικά οικοσυστήματα στα οποία διέμεναν λόγω της εξάπλωσης της γεωργίας και της υλοτομίας, θηρεύονται συστηματικά για το κρέας τους, πωλούνται σε ερευνητικά εργαστήρια, φυλακίζονται σε ζωολογικούς κήπους,  αποτελούν μόνο ένα από τα πολλά άγρια είδη που απειλούνται με εξαφάνιση (σ. 375). Παρόλο που η ίδια δεν φαίνεται να αντιτίθεται πλήρως με την χρήση πειραματοζώων, επισημαίνει ότι ο άνθρωπος, μη έχοντας έρθει σε επαφή με την πραγματική φύση των ελεύθερων χιμπατζήδων, τους θεωρεί υποκείμενα προς εκμετάλλευση, δημιουργώντας αποκρουστικές συνθήκες διαβίωσης για τους χιμπατζήδες τους οποίους στεγάζουν το μεγαλύτερο διάστημα κατά μόνας, σε μικρά κλουβιά με μεταλλικές μπάρες, όπου δεν έχουν τίποτα να κάνουν εκτός από το να περιμένουν κάποιο νέο και συχνά τρομακτικό ή οδυνηρό πείραμα(σ. 377).

jane-goodall-2_

Κλείνοντας το βιβλίο, η Goodall μοιράζεται αναμνήσεις και συναισθήματα από την κοινή ζωή τους, φτάνοντας δεκαεφτά χρόνια μετά την συγγραφή του βιβλίου, το 1987, για να μας ενημερώσει για τις τύχες αρκετών από τους ήρωες που μας έχει γνωρίσει αλλά κάνοντας και έναν μικρό απολογισμό για την δεκαετή της περιπέτεια, η οποία πέρα από τις γνώσεις που πρόσφερε γύρω από τους χιμπατζήδες, πρόσφερε και το απαραίτητο υλικό για να δοθεί υπόσταση σ’ εκείνους που έζησαν και ζουν Στη σκιά του ανθρώπου.

Εκδ. Αντιγόνη, 2014, μτφ. Σταύρος Καραγεωργάκης, σ. 448. Περιλαμβάνονται επίμετρο για την ζωή και το έργο της από τον μεταφραστή, εργογραφία, προτεινόμενη βιβλιογραφία, γλωσσάρι και ευρετήριο. [Jane Goodall, In the shadow of man, 1971].

Facebookpinterestmail
Βιβλίο - Ο επαναστάτης της φακής - Vegan in Athens

Βιβλίο: Χρήστος Γεωργιάδης – Ο επαναστάτης της φακής

Ο επαναστάτης της φακής αποτελεί, από όσο γνωρίζω, το πρώτο λογοτεχνικό βιβλίο vegan θεματολογίας στην χώρα μας και απευθύνεται κυρίως στους νέους. Μέσα από τους προβληματισμούς και τις δράσεις δύο εφήβων ξεδιπλώνεται το δράμα που βιώνουν τα μη ανθρώπινα ζώα εξαιτίας των πρακτικών της σύγχρονης βιομηχανικής κτηνοτροφίας, πτηνοτροφίας και γαλακτοπαραγωγικής διαδικασίας, με την τελευταία να είναι η πιο δραματική, αφού βεβηλώνει τον ιερό δεσμό μητέρας και παιδιού με σκοπό το κέρδος. Παράλληλα με την πλοκή της ιστορίας αναδεικνύονται αφυπνιστικά κείμενα για την περιβαλλοντική κρίση, την εκμετάλλευση της παιδικής εργασίας αλλά και συγκεκριμένα για τα δικαιώματα των μη ανθρώπινων όντων, που στην παρούσα χρονική στιγμή, ως πιο αδύναμα απέναντι στην ανθρώπινη “υπερδύναμη” στερούνται αναγνώρισης εγγενούς αξίας και δικαιωμάτων, ζουν ένα σύγχρονο Άουσβιτς, ένα καθεστώς δουλειάς χείριστης μορφής.

Όλα ξεκινούν όταν ένα βράδυ, ο Αστέριος, ένας ομιλών γκιώνης φτάνει στο παράθυρο του Νικηφόρου, νεαρού μαθητή που έχοντας μεταβεί από την παιδική ηλικία στην εφηβεία βρίσκεται αντιμέτωπος με πλήθος ερωτημάτων και αντιφάσεων σχετικά με την ζωή και τον κόσμο, την δικαιοσύνη και την αδικία με αποκορύφωμα την βάναυση στάση του ανθρώπου απέναντι στα μη ανθρώπινα, αισθανόμενα όντα. Ο Νικηφόρος, ως έφηβος με οξυμένα κοινωνικά αντανακλαστικά και ιδιαίτερες ευαισθησίες, επιλέγει να μην αποστρέψει το βλέμμα του από τις προβληματικές καταστάσεις που διαπιστώνει κατά την λειτουργία της κοινωνίας.“Είμαι ο Νικηφόρος και θέλω να αλλάξω τον κόσμο.” Μ’ αυτή την πρόταση ξεκινάω . Το λέω συνεχώς στον εαυτό μου για να του το υπενθυμίζω και να μην ξεχαστεί μέσα στην πεζή μας πραγματικότητα.

Σύμμαχοι του Νικηφόρου στον αγώνα του γίνεται ο σοφός Αστέριος, ο Αλήτης, ο πιστός τετράποδος φίλος του, ο καθηγητής φιλοσοφίας και η μητέρα του. Καθένας από αυτούς τους χαρακτήρες συνεισφέρει με διαφορετικό τρόπο στην διαδικασία συνειδητοποίησης και εσωτερικής αλλαγής του νεαρού. Ο Αλήτης, πιστός και υπομονετικός, τον συνοδεύει στους περιπάτους σε έναν λόφο απ’ όπου μπορούν οι δυο τους να παρατηρούν τον κόσμο από απόσταση, μια συνθήκη αναγκαία για να τον αλλάξουν.

Ο καθηγητής δεν παρέχει απλώς γνώσεις αλλά ενισχύει την θέληση, το πείσμα του Νικηφόρου – ο οποίος φαίνεται να αγωνίζεται μόνος του συχνά καλούμενος να αντιμετωπίσει τα πειράγματα των συμμαθητών του – διδάσκοντάς του καταρχήν ότι πολλά συγκλονιστικά γεγονότα που επηρέασαν βαθύτατα τις εξελίξεις και την πορεία της ανθρωπότητας ξεκίνησαν από την αποφασιστικότητα ενός ατόμου ή έστω μιας μικρής ομάδας ατόμων. Άλλωστε “αν θες να μάθεις την δύναμη του ενός, κοιμήσου σε μια σκηνή με ένα κουνούπι”.

Η μητέρα του Νικηφόρου συμμερίζεται τους προβληματισμούς του γιου της και τον καθοδηγεί ως προς τον τρόπο με τον οποίο θα αναζητήσει τις απαντήσεις που χρειάζεται, στέκεται δίπλα τους στις αναζητήσεις του σαν συνομιλητής, σαν μητέρα αλλά και σαν άνθρωπος που ψάχνει για την αλήθεια.

Ωστόσο τον καταλυτικότερο ρόλο τον παίζει ο Αστέριος, μια υπερβατική φωνή – ή μήπως μια εσωτερική φωνή που ενυπάρχει σε όλους μας; – που αφενός ενθαρρύνει και αφετέρου αφυπνίζει αποκαλύπτοντας αλήθειες τόσο προφανείς και όμως τόσο καλά κρυμμένες πίσω από το παρασκήνιο στο οποίο έχει ωθηθεί ο αισθανόμενος άνθρωπος, έχοντας επιτρέψει σε έναν μαλθακό και ανάλγητο εαυτό-καρικατούρα να διαδραματίζει τον ρόλο πρωταγωνιστή. Ο πραγματικός σας εαυτός είναι ο αισθανόμενος άνθρωπος που υπάρχει μέσα σας επειδή είστε φτιαγμένοι από ζωή. Είναι αυτός που νιώθει συμπόνια γιατί είναι άρρηκτα δεμένος με την αισθανόμενη ζωή. Όμως στην σημερινή πραγματικότητα αυτός ο εαυτός έχει παραμεριστεί και ωθηθεί στο παρασκήνιο και στο περιθώριο ενώ την ίδια στιγμή στο προσκήνιο κυριαρχεί ένας άλλος αποσυνδεδεμένος εαυτός. Ένας εαυτός καρικατούρα του δυναμικού που κρύβεται μέσα σας.

Έτσι ο “επαναστάτης της φακής” – ένα αρχικά υποτιμητικό παρατσούκλι που δόθηκε στο Νικηφόρο από τους συμμαθητές του – γίνεται ένας πραγματικός επαναστάτης απέναντι στο κατεστημένο και τα στερεότυπα και ξεκινά έναν αγώνα για την ζωή και την ελευθερία όλων των αισθανόμενων όντων. Καταναλωτής ζωικών και επαναστάτης δεν γίνεται. Όποιος καταπιέζει τα ζώα μέσα από τις καθημερινές του συνήθειες όπως η διατροφή, ή η ένδυση ενώ την ίδια στιγμή κάνει τον επαναστάτη, κοροϊδεύει τον εαυτό του και ας μάχεται δήθεν για ελευθερία και δικαιοσύνη. Ο μόνος πραγματικός επαναστάτης είναι αυτός της φακής γιατί η πραγματική επανάσταση απελευθερώνει την ζωή από την αδικία και αλλάζει τις αξίες και την κουλτούρα μας. Τα ζώα αν μπορούσαν να μιλήσουν την γλώσσα μας θα μας ζητούσαν να γίνουμε επαναστάτες της φακής.

Στην πορεία εμφανίζεται μια πολύτιμη σύντροφος – συμμαθήτρια του Νικηφόρου, με την οποία αναπτύσσουν δράσεις προκειμένου να ενημερώσουν όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους σχετικά με την εκμετάλλευση των μη ανθρώπινων ζώων. Ωστόσο η πραγματική πρόκληση έρχεται όταν ένας πτηνοτρόφος εγκαταλείπει, φυλακισμένες μέσα σε κλουβιά και νηστικές, εκατοντάδες κότες. Οι δυο νέοι θα κληθούν να αναλάβουν σύντομα δράση προκειμένου να απελευθερώσουν τα βασανισμένα πτηνά και να τους επιτρέψουν να επιβιώσουν και να ζήσουν ελεύθερα.

Ο Επαναστάτης της φακής αφηγείται μια αξιανάγνωστη ιστορία, με βασικό στόχο την αναθεώρηση παγιωμένων στάσεων και αντιλήψεων, την ενημέρωση σχετικά με τις ανισότητες μεταξύ δυνατών και αδύναμων και την κινητοποίηση του ειρηνικού επαναστάτη και της επαναστάτριας, του ανθρώπου των έργων και -αν και λογοτεχνία- όχι μόνο των λόγων. Ως λογοτεχνικό ανάγνωσμα επιχειρεί να ανατρέψει την άγνοια και την αναλγησία του σύγχρονου ανθρώπου, μιλάει με ειλικρίνεια και αγάπη, λέγοντάς μας πως για να δούμε την αλλαγή που θέλουμε στον κόσμο, πρέπει να γίνουμε εμείς η αλλαγή, υιοθετώντας καταρχήν διατροφικές και λοιπές καθημερινές συνήθειες που αποκλείουν την εκμετάλλευση ανθρώπινων και μη ανθρώπινων ζώων.
Ο συγγραφέας Χρήστος Γεωργιάδης ξεκινάει και εγώ κλείνω με τα λόγια του Milan Kundera στην Αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι.
Η αληθινή ανθρώπινη καλοσύνη, σε όλη της την αγνότητα και ελευθερία, μπορεί να έρθει στο προσκήνιο μόνο όταν ο παραλήπτης της δεν έχει καμία δύναμη.
Η αληθινή ηθική δοκιμασία της ανθρωπότητας, η θεμελιώδης δοκιμασία της (η οποία βρίσκεται βαθιά κρυμμένη), αποτελείται από τη στάση της απέναντι σε εκείνους που είναι στο έλεός της, τα ζώα. Και από αυτή την άποψη η ανθρωπότητα έχει υποστεί μια τεράστια πανωλεθρία τόσο θεμελιώδη που όλες οι άλλες πηγάζουν από αυτήν.

Εκδόσεις Ειρηνική διατροφή, 2015, σελ. 97
Το βιβλίο δεν κυκλοφορεί σε έντυπη μορφή, αλλά διανέμεται δωρεάν εδώ.

 

Facebookpinterestmail